محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1887
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
نمودند - محض ترفيه خلق و مراعات تجّار گمرك بسيارى از اجناس را معاف كردند - بعضى نشانها از جانب دولت روس به رجال و اكابر اين دولت موهبت شد و به اجازهء اعليحضرت همايون قبول و زيور پيكر خود نمودند - محمّد اسمعيل خان وكيل الملك سردار به اعطاى عصاى مرصّع سرافراز و مستقلّا به حكومت كرمان و بلوچستان مفتخر آمد و مرتضى قلى خان سرهنگ فوج ملاير ولد معزى اليه به سرتيپى دو فوج كرمان نايل گرديد - حاجى رشيد خان بيگدلى به منصب استيفا از درجهء سيّم قرين مفاخرت گشت - نظر به كثرت مخابرات تلگرافى داخله و خارجه به نواب اعتضاد السلطنه وزير علوم حكم فرمودند يك خط سيم ديگر از سرحدّ بوشهر الى سرحد جلفا بر همان تيرهاى سابق امتداد دهند - فوجى مركّب از دويست و پنجاه نفر به توسط نواب اعتضاد السلطنه از ملاير گرفته و به ذو الفقار خان سرهنگ مهندس سپرده شد كه آنها را مشق دهد - در اين ايّام سيم تلگراف ايران با سيم تلگرافى دولت روس و انگليس اتصال يافت - نظر به اتّحاد دولتين عليّتين ايران و عثمانى اعليحضرت سلطان عثمانى اين اوقات نشان سلطنتى دولت خودشان را كه مكلّل به الماس مىباشد به رسم هديّه مصحوب حاجى عصمت افندى مين باشى براى اعليحضرت شاهنشاهى يادگار فرستادند - بندهء مؤلف به منصب پيشخدمتى حضور همايون سرافراز شد - حكومت استرآباد را به نواب حاجى كيومرث ميرزاى ملكآرا مرحمت فرمودند - چون ميرزا ابراهيم خان مظفر الدوله سرتيپ اوّل در سيستان خدمت كرده بود او را به منصب اميرتومانى مفتخر فرمودند - شب پنجشنبه چهاردهم ذيقعدة الحرام ده ساعت و پنجاه دقيقه از شب گذشته آفتاب از برج حوت به حمل تحويل كرد و سلام خاص و عام تحويل و عيد در حضور همايون منعقد شد - خشتهاى طلا كه براى گنبد امامين همامين عسكريين عليهما السّلام حسب الامر همايون ساختهاند در ماه ذيقعده با مأموريت على رضا خان پيشخدمت خاصه ( جناب عضد الملك ) حمل به عراق عرب شد - نواب و الا محمّد تقى ميرزا حكمران ولايت خمسه را به لقب ركن الدوله ملقّب فرمودند - ميرزا زكى مستوفى به پيشكارى خمسه سرافراز شد - روز پانزدهم ذيحجة الحرام موكب همايون به عزم سفر سعادتاثر خراسان و زيارت ارض